Webinarium Akademii Odporności
Bezpieczeństwo cyfrowe i dezinformacja
Zapowiedz dwie części: najpierw oszustwa i bezpieczeństwo kont, potem dezinformacja w lokalnej społeczności. Na końcu, jak zawsze, co z tego da się wpisać do wniosku. Karta pracy do webinarium jest na mms.klaster.org.pl/materialy. Wklej ten adres na czat, zanim zaczniesz.
Akademia Odporności1 / 28
Do odczytania na początku
Zadanie publiczne Wielka Moc Małych Społeczności, Odporne Śląskie 2026 sfinansowane jest ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu wsparcia organizacji pozarządowych Moc Małych Społeczności.
Wniosek nr 97594, Priorytet 2. Zadanie finansowane ze środków budżetu państwa. Wydarzenia są apartyjne. Nie promujemy partii politycznych ani ich programów, nie prowadzimy agitacji wyborczej.
Przeczytaj na głos, zanim puścisz pierwszy merytoryczny slajd. Obowiązek z § 20 ust. 5 regulaminu. Nagranie zostaje na stronie, więc ten slajd musi być w nagraniu.
Akademia Odporności2 / 28
260 783
tyle incydentów zarejestrował CERT Polska w 2025 roku
O 152 procent więcej niż rok wcześniej. Ponad 1 800 zgłoszeń dziennie.
Źródło: Raport Roczny 2025 CERT Polska i komunikat NASK. Zgłoszeń było 658 320, po weryfikacji zostało 260 783 incydentów, czyli ponad 700 dziennie.
Akademia Odporności3 / 28
97%
z nich to oszustwa komputerowe
W tym phishing i inne sposoby wyłudzania danych.
To najważniejsza liczba spotkania. Organizacji nie atakują hakerzy z filmów. Ktoś klika w link z fałszywej wiadomości.
Akademia Odporności4 / 28
140 mln
prób wejścia na fałszywe strony zablokowano w 2025 roku
Tyle zatrzymała Lista Ostrzeżeń CERT Polska.
Od 2020 roku na listę trafiło ponad pół miliona domen, z tego blisko 250 tysięcy w 2025 roku. Dzięki współpracy z operatorami dostęp do tych stron jest blokowany, dlatego zgłaszanie fałszywych stron ma sens.
Akademia Odporności5 / 28
Pod kogo podszywają się oszuści
- •Banki i firmy kurierskie
- •Usługi publiczne, na przykład Profil Zaufany
- •Znane osoby w fałszywych reklamach inwestycji
- •Wnuczek, policjant albo znajomy proszący o BLIK
Pierwsze dwa punkty podaje NASK przy Liście Ostrzeżeń. Trzeci to obserwacja CERT Polska: filmy i zdjęcia typu deep fake stały się stałym elementem fałszywych inwestycji. Czwarty to znany schemat oszustw na seniorach.
Akademia Odporności6 / 28
Co może stracić mała organizacja
- •Fanpage, który budowała latami, razem z obserwującymi
- •Skrzynkę mailową, a z nią dostęp do innych kont
- •Pieniądze ze zbiórki albo z rachunku stowarzyszenia
- •Wiarygodność, gdy z jej konta pójdzie fałszywa prośba o wpłatę
Zapytaj na czacie, czy komuś to się już przydarzyło. Kilka takich historii robi więcej niż statystyka.
Akademia Odporności7 / 28
Cyberprzestępczość według poradnika
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 40
Lista z poradnika. Zatrzymaj się na weryfikacji dwuetapowej i kopiach zapasowych, bo te dwie rzeczy pozwalają odzyskać konto i dokumenty po włamaniu.
Akademia Odporności8 / 28
Po czym poznać fałszywą wiadomość
- •Link albo załącznik, którego się nie spodziewasz
- •Dziwny adres nadawcy
- •Błędy i brak polskich znaków
- •Pośpiech: zapłać, bo stracisz konto albo przesyłkę
- •Prośba o dane logowania albo numer karty
Trzy pierwsze sygnały są wprost w poradniku na stronie 40. Pośpiech to ulubione narzędzie oszustów, dlatego pierwsza rada poradnika brzmi: nie klikaj pochopnie.
Akademia Odporności9 / 28
Sprawdź się
SMS: dopłać 1,50 zł, bo paczka wróci do nadawcy. Co robisz?
- AKlikam link i dopłacam, bo kwota jest mała
- BPrzesyłam SMS na 8080 i kasuję wiadomość
- CDzwonię pod numer podany w SMS-ie
B. Podejrzany SMS przesyła się na numer 8080, a próbę oszustwa zgłasza na incydent.cert.pl albo w aplikacji mObywatel. Mała kwota to właśnie ten pośpiech, na który liczy oszust.
Zapytaj na czacie, komu przyszedł taki SMS w ostatnim miesiącu. Przy odpowiedzi C dodaj, że numer w wiadomości prowadzi do oszusta, a numer do banku bierze się z własnej karty albo ze strony banku.
Akademia Odporności10 / 28
Pięć rzeczy do zrobienia w tym tygodniu
- 1Menedżer haseł i osobne hasło do każdego konta
- 2Weryfikacja dwuetapowa na mailu, w banku i na fanpage'u
- 3Kopia zapasowa dokumentów poza jednym komputerem
- 4Aktualizacje systemu i aplikacji na telefonach zarządu
- 5Przegląd, kto ma dostęp do fanpage'a i skrzynki
Ostatni punkt: dostęp bywa zostawiony osobom, które dawno odeszły z organizacji. To nic nie kosztuje, a zamyka otwarte drzwi.
Akademia Odporności11 / 28
Gdy ktoś przejął konto
- 1Zmień hasło z innego, bezpiecznego urządzenia
- 2Włącz weryfikację dwuetapową
- 3Przy danych karty zadzwoń do banku
- 4Zgłoś incydent na incydent.cert.pl
- 5Uprzedź obserwujących o możliwych fałszywych wiadomościach
Kolejność ma znaczenie: najpierw odzyskanie kontroli, potem zgłoszenie i ostrzeżenie innych. Ostatni punkt chroni wiarygodność organizacji.
Akademia Odporności12 / 28
Podejrzany SMS prześlij na 8080.
Próbę oszustwa zgłoś na incydent.cert.pl albo w aplikacji mObywatel.
W 2025 roku do analizy trafiło w ten sposób przeszło 350 tysięcy SMS-ów, a ponad 80 tysięcy uznano za szkodliwe. Na podstawie wzorców CERT Polska zablokowano dostarczenie blisko 1,88 miliona złośliwych wiadomości.
Akademia Odporności13 / 28
Dla organizacji ze stroną internetową
- •moje.cert.pl: bezpłatne monitorowanie bezpieczeństwa strony
- •wiedza.cert.pl: wiedza CERT Polska dla organizacji
- •Kopia zapasowa strony i aktualizacje wtyczek
Z moje.cert.pl korzysta ponad 18 500 użytkowników, serwis monitoruje ponad 20 tysięcy stron. Serwis wiedza.cert.pl NASK uruchomił we wrześniu 2026 roku.
Akademia Odporności14 / 28
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, strona 39
Dezinformacja to celowe rozpowszechnianie fałszywych lub zmanipulowanych treści.
Słowo celowe jest tu ważne. Sąsiad, który podaje dalej plotkę, zwykle nie działa celowo, i z nim rozmawia się inaczej niż z kontem, które zalewa lokalną grupę tymi samymi wpisami.
Akademia Odporności15 / 28
Sprawdzaj w pewnych źródłach
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 39
Przeczytaj zdanie z poradnika na głos. Wśród pewnych źródeł poradnik wymienia Polskie Radio, Telewizję Polską, rządowe strony internetowe i służby państwowe.
Akademia Odporności16 / 28
Czego nie robić w kryzysie
Poradnik MSWiA, strony 38 i 39
- •Nie udostępniaj zdjęć i filmów z miejsca zdarzenia
- •Nie rozpowszechniaj niesprawdzonych informacji
- •Nie wierz w doniesienia o upadku państwa i kapitulacji
- •Nie publikuj zdjęć wojska, mostów ani stacji kolejowych
Zdjęcia z miejsca zdarzenia i przerobione komunikaty łatwo rozchodzą się w lokalnych grupach. Organizacja może być miejscem, gdzie ludzie wiedzą, czego nie podawać dalej.
Akademia Odporności17 / 28
Jak nie powielać
- 1Zatrzymaj się, zanim klikniesz Udostępnij
- 2Sprawdź, kto to napisał i kiedy
- 3Poszukaj tej samej informacji w dwóch innych źródłach
- 4Jeśli nie wiesz, nie podawaj dalej
Cztery kroki, które mieszczą się na lodówce. Dobry materiał na ulotkę w mikroprojekcie.
Akademia Odporności18 / 28
Jak przeciwdziałać w gminie
Nie działa
Kłótnia pod postem i wyzywanie od trolli.
Działa
Krótki, spokojny wpis z konkretem i źródłem, podpisany przez osobę, której ludzie ufają.
W małej miejscowości sołtys, strażak z OSP albo nauczycielka mają często więcej zaufania niż odległa instytucja.
Akademia Odporności19 / 28
Spokojne sprostowanie w trzech zdaniach
Co wiemy
Tylko to, co wiemy na pewno.
Skąd wiemy
Z podaniem źródła, na przykład urzędu gminy.
Co robić teraz
Jedno konkretne zdanie, co ludzie mają zrobić.
Przykład: Woda w wodociągu jest zdatna do picia. Tak podał dziś urząd gminy na swojej stronie. Jeśli coś się zmieni, gmina wyda komunikat. Pisanie takich wpisów to gotowy temat warsztatu.
Akademia Odporności20 / 28
Gdzie sprawdzać
- •Rządowe strony internetowe i strona urzędu gminy
- •Alerty RCB i aplikacja Regionalnego Systemu Ostrzegania
- •Komunikaty służb, w tym straży pożarnej i policji
- •Polskie Radio i Telewizja Polska, które wskazuje poradnik
Poradnik na stronie 53 opisuje RSO jako bezpłatną aplikację, która informuje o zagrożeniach. Alert RCB przychodzi SMS-em sam, bez zapisów.
Akademia Odporności21 / 28
Pięć obszarów, lista zamknięta
§ 6 ust. 3 regulaminu
Pierwsza pomoc i AED
pierwsza pomoc i obsługa automatycznego defibrylatora zewnętrznego
Klęski i blackout
klęski żywiołowe oraz długotrwała przerwa w dostawie prądu
Bezpieczeństwo cyfrowe
bezpieczeństwo cyfrowe, dezinformacja i oszustwa
Sieci sąsiedzkie
sieci sąsiedzkie i wolontariat spontaniczny
Służby i OSP
współpraca ze służbami oraz z jednostkami ochotniczych straży pożarnych
Bezpieczeństwo cyfrowe, dezinformacja i oszustwa to trzeci obszar. Zwróć uwagę na słowo oszustwa: warsztat dla seniorów o fałszywych telefonach mieści się w komponencie.
Akademia Odporności22 / 28
Kryterium 1: o co zapyta ekspert
Karta oceny merytorycznej, załącznik nr 3
- •Czy odbiorcy są określeni i wiadomo, dlaczego właśnie oni?
- •Czy uczestnicy realnie ćwiczą umiejętność, a nie tylko o niej słuchają?
Dwa pytania z kryterium pierwszego. Pierwsze dotyczy odbiorców: warsztat dla seniorów trzeba uzasadnić. Drugie dotyczy ćwiczeń: w tym obszarze łatwo o wykład, a uczestnicy mogą na przykład ustawić weryfikację dwuetapową na własnym telefonie.
Akademia Odporności23 / 28
Co z tego robi mikroprojekt
- •Spotkania dla seniorów o fałszywym wnuczku, banku i kurierze
- •Godzina z telefonem: razem ustawiamy weryfikację dwuetapową
- •Ulotka z czterema krokami przed udostępnieniem
- •Szkolenie zarządów lokalnych organizacji z bezpieczeństwa kont
- •Grupa osób, które wiedzą, gdzie sprawdzić informację w kryzysie
Wszystkie mają policzalny rezultat: liczba osób, liczba telefonów z ustawionym zabezpieczeniem, liczba rozdanych ulotek.
Akademia Odporności24 / 28
Zadanie na dziś
- 1Wypisz, kto ma dostęp do fanpage'a i maila organizacji
- 2Usuń dostęp osobom, które już nie działają
- 3Włącz weryfikację dwuetapową na skrzynce organizacji
- 4Zapytaj trzy starsze osoby o podejrzane telefony
Czwarty punkt to gotowa mini diagnoza. Jeżeli dwie z trzech osób powiedzą tak, masz argument do wniosku.
Akademia Odporności25 / 28
Czas na pytania z czatu.
Piszcie w okienku czatu, odpowiadamy po kolei.
Według programu pytania trwają od 18:00 do 18:45. Przeczytaj pytanie na głos, zanim odpowiesz, bo nagranie nie pokazuje czatu. Pytania o konkretny wniosek odsyłaj na mentoring albo na infolinię.
Akademia Odporności26 / 28
Co dalej?
- •Nagranie i slajdy: mms.klaster.org.pl/materialy
- •Następne webinarium: piątek 25 września, sieci sąsiedzkie
- •Asystent AI: przycisk na każdej stronie konkursu
- •Mentoring indywidualny: zapytaj na infolinii albo mailem
- •Infolinia 539 644 192, pon–pt 10:00 do 16:00
Przypomnij numer 8080 i adres incydent.cert.pl jeszcze raz, to dwie rzeczy do wyniesienia z tego spotkania.
Akademia Odporności27 / 28
Nabór trwa do 6 października
- Wniosek
- mms.klaster.org.pl/wniosek
- Nabór do
- 6 października 2026, godz. 23:59
- Infolinia
- 539 644 192, pon–pt 10:00 do 16:00
- mms@klaster.org.pl
Następne webinarium w piątek: sieci sąsiedzkie i wolontariat spontaniczny. Przypomnij o 6 października.
Akademia Odporności28 / 28