Webinarium Akademii Odporności
Blackout i klęski żywiołowe
Powiedz, że to pierwszy z pięciu webinariów o obszarach odporności i że każdy kończy się tym samym pytaniem: co z tego da się wpisać do wniosku. Karta pracy do webinarium jest na mms.klaster.org.pl/materialy. Wklej ten adres na czat, zanim zaczniesz.
Akademia Odporności1 / 32
Do odczytania na początku
Zadanie publiczne Wielka Moc Małych Społeczności, Odporne Śląskie 2026 sfinansowane jest ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu wsparcia organizacji pozarządowych Moc Małych Społeczności.
Wniosek nr 97594, Priorytet 2. Zadanie finansowane ze środków budżetu państwa. Wydarzenia są apartyjne. Nie promujemy partii politycznych ani ich programów, nie prowadzimy agitacji wyborczej.
Przeczytaj na głos, zanim puścisz pierwszy merytoryczny slajd. Obowiązek z § 20 ust. 5 regulaminu. Nagranie zostaje na stronie, więc ten slajd musi być w nagraniu.
Akademia Odporności2 / 32
Pierwsza doba należy do sąsiadów.
Służby jadą najpierw tam, gdzie zagrożone jest życie.
To nie jest zarzut wobec służb, tylko arytmetyka. Przy zdarzeniu, które obejmuje całą gminę, karetek i wozów nie przybywa.
Akademia Odporności3 / 32
16 godzin
prawie tyle trwało przywracanie sieci w Hiszpanii
Blackout 28 kwietnia 2025 w Hiszpanii i Portugalii.
Według ENTSO-E o 12:33 zgasły całe systemy Hiszpanii i Portugalii na kontynencie. Sieć przesyłową przywrócono w Portugalii o 0:22, a w Hiszpanii o 4:00 następnego dnia. To najpoważniejsza awaria europejskiego systemu od ponad 20 lat.
Akademia Odporności4 / 32
231
gmin w stanie klęski żywiołowej
Wrzesień 2024, powódź w południowo-zachodniej Polsce. Pierwszy taki stan od uchwalenia Konstytucji w 1997 roku.
Źródło: GUS, opracowanie o działaniach samorządów po powodzi z września 2024. Na usuwanie skutków Parlament Europejski przyznał Polsce 76 milionów euro z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej.
Akademia Odporności5 / 32
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, strona 33
Brak prądu, spowodowany katastrofą naturalną lub celowym działaniem, może potrwać nawet kilka dni.
To zdanie rządowego poradnika, nie nasze. Warto je przeczytać na głos, bo dla części słuchaczy blackout to nadal temat z filmu.
Akademia Odporności6 / 32
Co przestaje działać, gdy nie ma prądu
Woda
Woda z wodociągu i hydroforu.
Ogrzewanie
Także piece ze sterownikiem na prąd.
Łączność
Telefon i internet, gdy stacje stracą zasilanie.
Płatności
Płatność kartą, bankomat, kasa w sklepie.
Paliwo
Dystrybutor na stacji paliw.
Poradnik na stronie 33 wymienia wodę, ogrzewanie, internet, telefon i płatność kartą. Zapytaj na czacie, co ludzie przewidzieli. O tym, że piec gazowy też potrzebuje prądu, łatwo zapomnieć.
Akademia Odporności7 / 32
W czasie przerwy w dostawie prądu
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 33
Trzy rady z poradnika: domownicy w jednym pokoju, lodówka otwierana jak najrzadziej, urządzenia odłączone od prądu. Pod spodem sprzęt: latarka, radio, ładowarka i baterie, agregat.
Akademia Odporności8 / 32
Przygotuj zawczasu
Poradnik MSWiA, strona 33
- •Światło: latarki z zapasem baterii
- •Ciepło: piecyk gazowy lub olejowy, kominek
- •Łączność: radio na baterie, krótkofalówki, CB radio
- •Naładowane powerbanki i telefon w trybie oszczędzania
- •Gotówka w różnych nominałach
Poradnik radzi też rozważyć agregat prądotwórczy. Przy mikroprojekcie pamiętaj, że grupa nieformalna nie kupuje środków trwałych, § 11 ust. 2.
Akademia Odporności9 / 32
3
litry wody na osobę na dobę
Minimalny zapas z Poradnika MSWiA to trzy doby.
Dla czteroosobowej rodziny na trzy doby to 36 litrów, czyli cztery zgrzewki butelek półtoralitrowych. Zapytaj na czacie, ile kto ma w domu teraz.
Akademia Odporności10 / 32
Sprawdź się
Ile wody potrzebuje czteroosobowa rodzina na trzy doby?
- A12 litrów
- B36 litrów
- C60 litrów
B. Trzy litry na osobę na dobę, czyli 4 razy 3 razy 3, to 36 litrów. Mniej więcej cztery zgrzewki butelek półtoralitrowych.
Policz to z salą na głos, zanim odsłonisz rozwiązanie. Ta liczba robi wrażenie, bo zwykle nikt nie ma tyle wody w domu.
Akademia Odporności11 / 32
Zapasy domowe na minimum trzy dni
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 21
Wskaż dwie rzeczy z rysunku, o których łatwo zapomnieć: opaskę do tamowania krwotoku i wiadro z pokrywą.
Akademia Odporności12 / 32
Łączność, ciepło i gotówka
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 22
Druga strona listy zapasów: latarka i radio na baterie albo korbkę, powerbank, koce i ciepła odzież, gotówka, taśmy i folie, ogrzewanie, które nie działa na prąd.
Akademia Odporności13 / 32
Plecak ewakuacyjny dla każdego domownika
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 26
Poradnik mówi wprost: plecak ewakuacyjny powinien mieć każdy domownik, nawet dzieci. Warsztat pakowania plecaka to tani i dobrze udokumentowany mikroprojekt.
Akademia Odporności14 / 32
Alert RCB przychodzi SMS-em.
Na telefony komórkowe w zagrożonym obszarze, bez zapisów.
Według Rządowego Centrum Bezpieczeństwa nie trzeba się zapisywać, a sieć, w której jest telefon, nie ma znaczenia. Najmniejszy obszar alertu to powiat. Kto nie ma komórki, alertu nie dostanie.
Akademia Odporności15 / 32
Dwa sygnały syren
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 53
Ogłoszenie alarmu to modulowany dźwięk przez trzy minuty, odwołanie to dźwięk jednostajny przez trzy minuty. Poradnik radzi po sygnale włączyć radio albo telewizor i stosować się do komunikatów.
Akademia Odporności16 / 32
Przy powodzi flaga zastępuje telefon.
Biała: muszę się ewakuować. Czerwona: pomoc medyczna. Niebieska: żywność i woda.
To z Poradnika, strona 32. Prosty, tani pomysł na działanie w mikroprojekcie: wydrukować, rozdać, przećwiczyć. Flagę można zrobić z ubrania.
Akademia Odporności17 / 32
Powódź, zanim przyjdzie woda
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 32
Zdanie poradnika do zapamiętania: jeżeli ogłoszono ewakuację, nie zostaje się na zalanym terenie z powodu dobytku, teren zabezpieczą służby.
Akademia Odporności18 / 32
Gdzie śledzić stan wód
Poradnik MSWiA, strony 25 i 32
- •wody.gov.pl
- •isok.gov.pl
- •hydro.imgw.pl
- •Alerty RCB i aplikacja RSO
Poradnik podaje trzy adresy i radzi nie ignorować alertów pogodowych. Dobra praktyka dla organizacji: jedna osoba, która przy ostrzeżeniu sprawdza te strony i przekazuje informację dalej.
Akademia Odporności19 / 32
Czym gasić, czego nie gasić wodą
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 30
Tabela z poradnika. Groźny błąd to woda na płonący olej na patelni. Pokaż wiersz z tłuszczami: przykryj pokrywką, kocem albo mokrą ścierką.
Akademia Odporności20 / 32
Gdy wybuchnie pożar
Poradnik MSWiA, strona 31
- 1Zadzwoń pod 112
- 2Gaś tylko wtedy, gdy ogień jest nieduży
- 3Jeśli to bezpieczne, zakręć gaz i wyłącz prąd
- 4Nie otwieraj okien ani drzwi
- 5Osłaniaj usta i nos, najlepiej mokrym materiałem
- 6Nie używaj windy, korzystaj ze schodów
Poradnik dodaje: poinformuj służby, jeśli ktoś został w budynku, i podaj dokładną lokalizację. Na stronie konkursu strony o pożarze są przy obszarze współpracy ze służbami, więc instruktaż z OSP pasuje też tam.
Akademia Odporności21 / 32
Higiena, gdy nie ma wody
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 45
Mało oczywisty temat: poradnik opisuje prowizoryczną toaletę z wiadra z plastikową torbą oraz higienę z chusteczkami nawilżanymi i płynem do dezynfekcji.
Akademia Odporności22 / 32
Pięć obszarów, lista zamknięta
§ 6 ust. 3 regulaminu
Pierwsza pomoc i AED
pierwsza pomoc i obsługa automatycznego defibrylatora zewnętrznego
Klęski i blackout
klęski żywiołowe oraz długotrwała przerwa w dostawie prądu
Bezpieczeństwo cyfrowe
bezpieczeństwo cyfrowe, dezinformacja i oszustwa
Sieci sąsiedzkie
sieci sąsiedzkie i wolontariat spontaniczny
Służby i OSP
współpraca ze służbami oraz z jednostkami ochotniczych straży pożarnych
To drugi obszar z pięciu. Jeżeli mikroprojekt dotyczy blackoutu albo powodzi, komponent jest spełniony. Zostaje jakość, czyli powiązanie z lokalną potrzebą. Instruktaż przeciwpożarowy z OSP pasuje też do obszaru piątego.
Akademia Odporności23 / 32
Regulamin konkursu, § 6 ust. 4
Komponent wskazany wyłącznie formalnie, bez powiązania z zaplanowanymi działaniami, skutkuje niską punktacją w kryterium pierwszym.
Dopisany na końcu akapit o odporności widać z daleka: nie ma go w budżecie, nie ma go w harmonogramie, nie ma go we wskaźnikach. Kryterium pierwsze ma minimum 6 punktów i poniżej niego wniosek odpada, § 15 ust. 2.
Akademia Odporności24 / 32
Kryterium 1: o co zapyta ekspert
Karta oceny merytorycznej, załącznik nr 3
- •Czy komponent odporności jest powiązany z opisaną potrzebą, a nie dopisany formalnie?
- •Czy wybrany obszar Poradnika bezpieczeństwa MSWiA odpowiada charakterowi działań?
- •Czy uczestnicy realnie ćwiczą umiejętność, a nie tylko o niej słuchają?
Trzy pytania z karty oceny, które najmocniej dotyczą tego obszaru. Zwróć uwagę na ostatnie: słuchanie o blackoucie to za mało, uczestnicy mają coś przećwiczyć.
Akademia Odporności25 / 32
Co z tego robi mikroprojekt za 1 000 do 10 000 zł
- •Mapa miejsc, gdzie ludzie naładują telefon i dostaną wodę
- •Latarki, radio na korbkę i powerbanki dla świetlicy
- •Warsztat pakowania plecaka ewakuacyjnego
- •Karty z flagami powodziowymi w zagrożonych sołectwach
- •Ćwiczenie z OSP: pierwsza doba bez prądu
- •Instruktaż z gaśnicy i czujek dla mieszkańców
Poproś uczestników, żeby wybrali jedno i wpisali na czacie, ile to kosztuje u nich. Taka rozmowa angażuje bardziej niż wykład.
Akademia Odporności26 / 32
Na co uważać przy zakupach
- •Prace budowlane są niekwalifikowalne
- •Grupa nieformalna nie kupuje środków trwałych
- •Kupionych rzeczy nie sprzedaje się przez 5 lat
- •Płatności tylko bezgotówkowo, z rachunku
Podstawy: § 10 ust. 1, § 11 ust. 2, § 19 ust. 9 i § 9 ust. 3 regulaminu. Czy drobny sprzęt jest środkiem trwałym, rozstrzyga rachunkowość, a przy wątpliwościach warto zapytać biuro przed złożeniem wniosku.
Akademia Odporności27 / 32
Logika, której szuka ekspert
świetlica bez zasilania awaryjnego punkt ładowania i ćwiczenie 40 osób wie, gdzie iść
Przykład, nie gotowiec. Trzy ogniwa: fakt z diagnozy, działanie i policzalny rezultat. Jeżeli któregoś brakuje, wniosek traci punkty w pierwszym kryterium.
Akademia Odporności28 / 32
Zadanie na dziś
- 1Wypisz trzy miejsca, gdzie ludzie przyjdą, gdy zabraknie prądu
- 2Sprawdź, czy któreś ma zasilanie awaryjne
- 3Zapytaj w gminie o najbliższe miejsce schronienia
- 4Zapisz jedno zdanie diagnozy z liczbą
To zadanie wraca na szkoleniu stacjonarnym, więc kto je zrobi, przyjdzie z gotowym początkiem wniosku.
Akademia Odporności29 / 32
Czas na pytania z czatu.
Piszcie w okienku czatu, odpowiadamy po kolei.
Według programu pytania trwają od 18:00 do 18:45. Przeczytaj pytanie na głos, zanim odpowiesz, bo nagranie nie pokazuje czatu. Pytania o konkretny wniosek odsyłaj na mentoring albo na infolinię.
Akademia Odporności30 / 32
Co dalej?
- •Nagranie i slajdy: mms.klaster.org.pl/materialy
- •Następne webinarium: wtorek 22 września, pierwsza pomoc
- •Asystent AI: przycisk na każdej stronie konkursu
- •Mentoring indywidualny: zapytaj na infolinii albo mailem
- •Infolinia 539 644 192, pon–pt 10:00 do 16:00
Przypomnij, że Poradnik MSWiA jest do pobrania na stronie konkursu, w dokumentach naboru.
Akademia Odporności31 / 32
Nabór trwa do 6 października
- Wniosek
- mms.klaster.org.pl/wniosek
- Nabór do
- 6 października 2026, godz. 23:59
- Infolinia
- 539 644 192, pon–pt 10:00 do 16:00
- mms@klaster.org.pl
Przypomnij kolejne webinaria: jutro pierwsza pomoc i AED, w środę bezpieczeństwo cyfrowe.
Akademia Odporności32 / 32