Webinarium Akademii Odporności
Pierwsza pomoc i AED
Zastrzeż na początku: to webinarium nie zastępuje kursu pierwszej pomocy. Pokazujemy, co organizacja może zrobić, żeby w gminie było więcej osób, które umieją pomóc. Karta pracy do webinarium jest na mms.klaster.org.pl/materialy. Wklej ten adres na czat, zanim zaczniesz.
Akademia Odporności1 / 31
Do odczytania na początku
Zadanie publiczne Wielka Moc Małych Społeczności, Odporne Śląskie 2026 sfinansowane jest ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu wsparcia organizacji pozarządowych Moc Małych Społeczności.
Wniosek nr 97594, Priorytet 2. Zadanie finansowane ze środków budżetu państwa. Wydarzenia są apartyjne. Nie promujemy partii politycznych ani ich programów, nie prowadzimy agitacji wyborczej.
Przeczytaj na głos, zanim puścisz pierwszy merytoryczny slajd. Obowiązek z § 20 ust. 5 regulaminu. Nagranie zostaje na stronie, więc ten slajd musi być w nagraniu.
Akademia Odporności2 / 31
Karetka jedzie. Świadek już jest.
O przeżyciu decydują minuty między jednym a drugim.
W małej miejscowości dojazd zespołu ratownictwa często trwa dłużej niż w mieście. Tego nie zmienimy. Możemy zmienić to, ile osób na miejscu wie, co robić.
Akademia Odporności3 / 31
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, strona 41
Udzielenie pierwszej pomocy to Twój obowiązek. Nie bój się, kiedy pomagasz, nie ponosisz odpowiedzialności za nieumyślne błędy.
Wiele osób nie pomaga, bo boi się, że coś zepsuje. To zdanie z rządowego poradnika warto przeczytać powoli.
Akademia Odporności4 / 31
Prawo stoi po stronie pomagającego.
Udzielający pierwszej pomocy korzysta z ochrony jak funkcjonariusz publiczny.
Tak mówi art. 5 ust. 1 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym. Kto napadnie na ratującego albo go znieważy, odpowiada jak za atak na funkcjonariusza.
Akademia Odporności5 / 31
Co mówi ustawa o ratownictwie medycznym
Art. 4 i art. 5 ustawy o PRM
- •Świadek ma w miarę możliwości powiadomić służby
- •Pomagający jest chroniony jak funkcjonariusz publiczny
- •Może naruszyć cudze rzeczy, gdy ratuje życie
Trzeci punkt to art. 5 ust. 2: wolno poświęcić cudze dobra osobiste inne niż życie i zdrowie oraz dobra majątkowe, w zakresie niezbędnym do ratowania. Rozcięte ubranie czy wybita szyba nie obciążają ratującego.
Akademia Odporności6 / 31
58%
średnio tak często świadkowie zaczynają resuscytację w Europie
Rozrzut między krajami od 13 do 83 procent.
Źródło: Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji 2021, rozdział Epidemiologia, w polskim tłumaczeniu Polskiej Rady Resuscytacji. Rozrzut pokazuje, jak wiele zależy od tego, czy ludzie wokół umieją działać.
Akademia Odporności7 / 31
28%
średnio tak często w Europie używa się AED
Zakres od 3,8 do 59 procent. Defibrylatory są, ale rzadko ktoś po nie sięga.
To samo źródło, wytyczne ERC 2021. Dlatego mapa AED i ćwiczenie z przyniesieniem defibrylatora to dobre działania w mikroprojekcie.
Akademia Odporności8 / 31
7 do 17
zatrzymań krążenia rocznie w gminie na 10 tysięcy mieszkańców
Szacunek z danych ERC: 67 do 170 przypadków na 100 tysięcy osób.
Przelicz to na gminę słuchaczy. Taka liczba w diagnozie mówi więcej niż zdanie o potrzebie edukacji. Podaj ją jako szacunek i wskaż źródło.
Akademia Odporności9 / 31
Jak wezwać pomoc
Poradnik MSWiA, strona 3
- 1Dzwoń z bezpiecznego miejsca, mów spokojnie i wyraźnie
- 2Podaj dokładny adres albo charakterystyczne punkty
- 3Powiedz, co się stało i czy zagrożone jest życie
- 4Nie rozłączaj się pierwszy
Poradnik dodaje: jeśli nie możesz zadzwonić, wezwij pomoc przez aplikację Alarm112. Dobre ćwiczenie na zajęciach dla seniorów: rozmowa z dyspozytorem na próbę.
Akademia Odporności10 / 31
Numery, które trzeba znać
| 112 | Numer alarmowy |
| 999 | Pogotowie ratunkowe |
| 998 | Straż pożarna |
| 997 | Policja |
| 800 70 22 22 | Wsparcie dla dorosłych w kryzysie psychicznym |
Wszystkie z poradnika, strona 3. Tam są też numery pogotowia energetycznego, gazowego i wodno-kanalizacyjnego oraz telefony zaufania dla dzieci i młodzieży.
Akademia Odporności11 / 31
Kolejność, którą trzeba mieć w głowie
bezpieczeństwo kontakt 112 oddech RKO AED
Bezpieczeństwo własne na początku nie jest formalnością: ratownik, który sam zostaje poszkodowanym, nikomu nie pomoże.
Akademia Odporności12 / 31
Zanim zaczniesz
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 41
Zwróć uwagę na wskazanie konkretnej osoby, która dzwoni pod 112. Wołanie niech ktoś zadzwoni kończy się tym, że nie dzwoni nikt.
Akademia Odporności13 / 31
Jeśli nie ma kontaktu
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 42
Pierwszy krok z poradnika: poproś konkretną osobę, żeby przyniosła AED. Dopiero potem sprawdzasz oddech. Jeśli poszkodowany oddycha, pozycja boczna ustalona i obserwacja do przyjazdu ratowników.
Akademia Odporności14 / 31
30
uciśnięć, potem 2 oddechy
Głębokość 5 do 6 cm, tempo 2 uciśnięcia na sekundę.
Wszystko z poradnika, strona 43. Dodaj zdanie, które zdejmuje barierę: jeżeli nie chcesz robić oddechów, uciskaj klatkę piersiową bez przerwy.
Akademia Odporności15 / 31
Jeśli nie oddycha
Poradnik MSWiA, strona 43
- 1Połóż na plecach, na twardym i płaskim podłożu
- 2Odsłoń klatkę piersiową, dłonie jedna na drugiej na środku
- 3Uciskaj mocno: 5 do 6 cm, 2 razy na sekundę
- 4Po 30 uciśnięciach 2 wdechy albo uciskanie bez przerwy
- 5Użyj AED, gdy tylko ktoś go przyniesie
- 6Nie przerywaj do przyjazdu ratowników albo powrotu oddechu
Streszczenie jedenastu kroków z poradnika. Resuscytację przerywa się też wtedy, gdy pomaganie staje się niebezpieczne. Przy zmęczeniu wyznacz kogoś, kto Cię zastąpi.
Akademia Odporności16 / 31
Sprawdź się
Ile uciśnięć i ile oddechów?
- A15 uciśnięć i 2 oddechy
- B30 uciśnięć i 2 oddechy
- C50 uciśnięć i 5 oddechów
B. Trzydzieści uciśnięć i dwa wdechy, na głębokość 5 do 6 cm, w tempie dwóch uciśnięć na sekundę. Poradnik MSWiA, strona 43.
Poproś o odpowiedzi na czacie, zanim odsłonisz rozwiązanie. Dodaj, że samo uciskanie bez wdechów też ratuje życie, jeżeli ktoś nie chce albo nie umie wykonać oddechów.
Akademia Odporności17 / 31
Defibrylator mówi, co robić.
Poradnik: kiedy ktoś przyniesie AED, użyj go, urządzenie podpowie, jak działać.
AED prowadzi użytkownika głosem krok po kroku, więc obsługa nie wymaga wiedzy medycznej. Trzeba za to wiedzieć, gdzie wisi najbliższe urządzenie.
Akademia Odporności18 / 31
Gdzie szukać AED w gminie
- •Urząd, szkoła, hala sportowa, remiza OSP
- •Galerie handlowe, dworce, przychodnie
- •Aplikacja z mapą defibrylatorów, poradnik zaleca ją zainstalować
- •Zapytaj w urzędzie, czy gmina ma własny wykaz
Poradnik na stronie 43 wymienia urzędy, galerie handlowe i dworce. Poproś uczestników, żeby sprawdzili na telefonie, gdzie jest najbliższy AED od ich domu.
Akademia Odporności19 / 31
Obfity krwotok
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 44
Poradnik mówi wprost, że obfity krwotok może w ciągu kilku minut doprowadzić do śmierci. Rysunki pokazują ucisk opatrunkiem, opaskę powyżej rany i uciskanie rany dłonią.
Akademia Odporności20 / 31
Krwotok krok po kroku
Poradnik MSWiA, strona 44
- 1Załóż opatrunek uciskowy
- 2Gdy krew z kończyny nie ustaje, opaska powyżej rany
- 3Zapisz godzinę założenia opaski
- 4Bez opaski uciskaj ranę dłonią albo tkaniną
- 5Blady i spocony: unieś nogi na około 30 cm
- 6Okryj i obserwuj do przyjazdu ratowników
Osoby po urazie wychładzają się szybciej, dlatego okrycie jest w instrukcji. Opaska do tamowania krwotoków jest na liście domowej apteczki w poradniku.
Akademia Odporności21 / 31
Apteczka według poradnika
Poradnik MSWiA, strona 21
- •Leki stałe, przeciwbólowe i przeciwzapalne
- •Gaza, bandaże, opatrunki na oparzenia
- •Rękawiczki jednorazowe i środki antyseptyczne
- •Opaska do tamowania krwotoków
- •Termometr, nożyczki, folia termiczna, maseczki FFP3
Z tej listy łatwo zrobić apteczkę do świetlicy, pod warunkiem że idzie razem z instruktażem jej użycia.
Akademia Odporności22 / 31
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, strona 41
Szpitale w czasie kryzysu będą przeciążone. W sytuacjach, które nie zagrażają życiu, musisz poradzić sobie samodzielnie.
To zdanie łączy pierwszą pomoc z pozostałymi obszarami. Przy blackoucie albo powodzi pierwsza pomoc jest tym, co ludzie mają, zanim ktokolwiek dojedzie.
Akademia Odporności23 / 31
Pięć obszarów, lista zamknięta
§ 6 ust. 3 regulaminu
Pierwsza pomoc i AED
pierwsza pomoc i obsługa automatycznego defibrylatora zewnętrznego
Klęski i blackout
klęski żywiołowe oraz długotrwała przerwa w dostawie prądu
Bezpieczeństwo cyfrowe
bezpieczeństwo cyfrowe, dezinformacja i oszustwa
Sieci sąsiedzkie
sieci sąsiedzkie i wolontariat spontaniczny
Służby i OSP
współpraca ze służbami oraz z jednostkami ochotniczych straży pożarnych
Pierwsza pomoc i AED to pierwszy obszar z pięciu. Mikroprojekt o tym temacie spełnia komponent, ale ekspert ocenia jeszcze, czy wynika z lokalnej potrzeby i czy efekt zostanie po projekcie.
Akademia Odporności24 / 31
Kryterium 3: o co zapyta ekspert
Karta oceny merytorycznej, załącznik nr 3
- •Czy po zakończeniu w społeczności zostaje trwały zasób: sprzęt, plan, umiejętność albo relacja?
- •Czy wskazano, kto utrzyma ten zasób po rozliczeniu mikrodotacji?
Dwa pytania z kryterium trzeciego, które rozstrzygają o trwałości. Kurs zostawia umiejętność, mapa zostawia plan, apteczka sprzęt. Wskaż też, kto o nie zadba po rozliczeniu.
Akademia Odporności25 / 31
Co z tego robi mikroprojekt
- •Kurs pierwszej pomocy z instruktorem dla 20 do 30 osób
- •Mapa defibrylatorów w gminie, powieszona w sklepach
- •Apteczka z opaską w świetlicy i instruktaż jej użycia
- •Ćwiczenie resuscytacji na fantomie
- •Zajęcia dla seniorów: rozmowa z dyspozytorem na próbę
Wynagrodzenie ratowników i trenerów jest kosztem kwalifikowalnym, wprost wymienionym w § 9 ust. 2. Warto to powiedzieć, bo łatwo pomyśleć, że da się kupić tylko sprzęt.
Akademia Odporności26 / 31
Trwałość, o którą pyta ekspert
Znika po projekcie
Jednorazowy pokaz na festynie.
Zostaje po projekcie
Dwudziestu przeszkolonych mieszkańców, mapa AED w sklepach i apteczka w świetlicy.
§ 6 ust. 4 mówi o trwałości efektu. Pokaz jest dobrym działaniem, ale sam nie zostawia niczego. Połączony z kursem i mapą już tak.
Akademia Odporności27 / 31
Zadanie na dziś
- 1Sprawdź, gdzie jest najbliższy AED od Twojej świetlicy
- 2Zapytaj w gminie albo OSP, ile trwa dojazd karetki
- 3Policz, ile osób w organizacji ma aktualny kurs
- 4Przelicz liczbę zatrzymań krążenia na swoją gminę
Cztery liczby z własnej miejscowości wystarczą, żeby diagnoza przestała być ogólnikiem.
Akademia Odporności28 / 31
Czas na pytania z czatu.
Piszcie w okienku czatu, odpowiadamy po kolei.
Według programu pytania trwają od 18:00 do 18:45. Przeczytaj pytanie na głos, zanim odpowiesz, bo nagranie nie pokazuje czatu. Pytania o konkretny wniosek odsyłaj na mentoring albo na infolinię.
Akademia Odporności29 / 31
Co dalej?
- •Nagranie i slajdy: mms.klaster.org.pl/materialy
- •Następne webinarium: środa 23 września, bezpieczeństwo cyfrowe
- •Asystent AI: przycisk na każdej stronie konkursu
- •Mentoring indywidualny: zapytaj na infolinii albo mailem
- •Infolinia 539 644 192, pon–pt 10:00 do 16:00
Na czacie zbierz pytania o instruktorów i koszty kursów, wrócimy do nich na mentoringu.
Akademia Odporności30 / 31
Nabór trwa do 6 października
- Wniosek
- mms.klaster.org.pl/wniosek
- Nabór do
- 6 października 2026, godz. 23:59
- Infolinia
- 539 644 192, pon–pt 10:00 do 16:00
- mms@klaster.org.pl
Przypomnij jutrzejsze webinarium o bezpieczeństwie cyfrowym i dezinformacji.
Akademia Odporności31 / 31