Webinarium Akademii Odporności
Współpraca ze służbami
To ostatnie z pięciu webinariów o obszarach odporności. Zapowiedz, że dziś jest najwięcej o przepisach, bo od 2025 roku ustawa opisuje, jak organizacje wchodzą do systemu ochrony ludności. Karta pracy do webinarium jest na mms.klaster.org.pl/materialy. Wklej ten adres na czat, zanim zaczniesz.
Akademia Odporności1 / 29
Do odczytania na początku
Zadanie publiczne Wielka Moc Małych Społeczności, Odporne Śląskie 2026 sfinansowane jest ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu wsparcia organizacji pozarządowych Moc Małych Społeczności.
Wniosek nr 97594, Priorytet 2. Zadanie finansowane ze środków budżetu państwa. Wydarzenia są apartyjne. Nie promujemy partii politycznych ani ich programów, nie prowadzimy agitacji wyborczej.
Przeczytaj na głos, zanim puścisz pierwszy merytoryczny slajd. Obowiązek z § 20 ust. 5 regulaminu. Nagranie zostaje na stronie, więc ten slajd musi być w nagraniu.
Akademia Odporności2 / 29
Wizytówkę wymienia się przed kryzysem.
W trakcie nikt nie ma czasu się poznawać.
Całe webinarium sprowadza się do tego zdania. Organizację, którą wójt i naczelnik OSP znają z imienia, łatwiej włączyć do działań w kryzysie.
Akademia Odporności3 / 29
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, strona 6
Wspierają państwo w działaniach pomocowych lub same je organizują.
Tak rządowy poradnik opisuje rolę organizacji społecznych. Dodaj drugie zdanie z tej samej strony: ich atutami są doświadczenie, szybkość przybycia do potrzebujących i elastyczność działania.
Akademia Odporności4 / 29
Kto za co odpowiada
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 6
Kadr pokazuje wojsko i służby ratownicze, które ratują życie, zdrowie i mienie, przeprowadzają ewakuację i zapewniają schronienie. Zaraz pod nim poradnik opisuje organizacje społeczne, to zdanie z poprzedniego slajdu.
Akademia Odporności5 / 29
Terytorialne organy ochrony ludności
Art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie ludności
- •Wójt, burmistrz albo prezydent miasta
- •Starosta
- •Wojewoda
- •Minister właściwy do spraw wewnętrznych
Poradnik na stronie 5 mówi, że to oni tworzą plany ewakuacji i schronienia, zarządzają infrastrukturą i koordynują działania służb. Ustawa wymienia jeszcze marszałka województwa i ministrów jako pozostałe organy.
Akademia Odporności6 / 29
1.01.2025
od tego dnia obowiązuje ustawa o ochronie ludności
Ustawa z 5 grudnia 2024 o ochronie ludności i obronie cywilnej, Dz.U. 2024 poz. 1907.
Na jej podstawie rząd przyjął Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025 i 2026. Ustawa opisuje, jak organizacje pozarządowe mogą formalnie uczestniczyć w ochronie ludności.
Akademia Odporności7 / 29
Podmioty ochrony ludności z mocy ustawy
Art. 17 ust. 1, wybrane z 39 pozycji
- •Ochotnicze straże pożarne i ich związek
- •Jednostki organizacyjne pomocy społecznej
- •Polski Czerwony Krzyż i Caritas Polska
- •Organizacje harcerskie z Honorowym Protektoratem Prezydenta
- •Podmioty chroniące dobra kultury, na przykład biblioteki
Dwie ostatnie pozycje listy to podmioty z porozumieniem i podmioty uznane decyzją, czyli drogi dla organizacji pozarządowych. Dla małych miejscowości ważne jest, że OSP i ośrodek pomocy społecznej są w systemie z mocy prawa, więc to naturalni partnerzy mikroprojektu.
Akademia Odporności8 / 29
Dwie drogi dla organizacji pozarządowej
Art. 19 do 21 ustawy o ochronie ludności
Porozumienie
Porozumienie o wykonywaniu zadań, zawiera je wojewoda.
Decyzja
Decyzja o uznaniu za podmiot ochrony ludności, wydaje ją na przykład wójt.
Przy porozumieniu z organizacją pozarządową wojewoda informuje wójta i starostę, a wykaz porozumień trafia do Biuletynu Informacji Publicznej. Z organizacją o zasięgu krajowym porozumienie zawiera minister. Od decyzji wójta odwołanie rozpatruje wojewoda.
Akademia Odporności9 / 29
Co zawiera porozumienie
Art. 19 ust. 4
- •Zakres zadań
- •Warunki finansowania
- •Sposób współpracy
- •Wykorzystanie zasobów w sytuacjach zagrożeń
- •Dostępność i dyspozycyjność personelu
Przed zawarciem porozumienia organ sprawdza obszar działania i zdolności organizacji, art. 19 ust. 3. Pozostałe elementy i sposób weryfikacji określa rozporządzenie ministra, więc o praktykę warto zapytać w urzędzie wojewódzkim.
Akademia Odporności10 / 29
Co może robić organizacja
- •Edukację i informowanie mieszkańców
- •Pomoc poszkodowanym po klęskach i katastrofach
- •Prowadzenie miejsc schronienia i punktów pomocy
- •Udział w szkoleniach i ćwiczeniach razem ze służbami
Przykłady zadań, w których organizacje wspierają ochronę ludności. Pierwszy punkt nie wymaga żadnego formalnego statusu i od niego najłatwiej zacząć współpracę z gminą.
Akademia Odporności11 / 29
Jak zacząć rozmowę z gminą
Słabo
Potrzebujemy pieniędzy na sprzęt.
Lepiej
Mamy dwanaście przeszkolonych osób, salę z ogrzewaniem i busa. Jak możemy pomóc w gminnym planie?
Urząd słyszy prośby o pieniądze codziennie. Oferta zasobów to coś, czego potrzebuje przy planowaniu ochrony ludności.
Akademia Odporności12 / 29
Z kim rozmawiać w gminie
Zarządzanie kryzysowe
Pracownik do spraw zarządzania kryzysowego w urzędzie.
OSP
Prezes albo naczelnik jednostki.
Dzielnicowy
Z najbliższego posterunku policji.
Pomoc społeczna
Kierownik ośrodka pomocy społecznej.
O czwartej osobie łatwo zapomnieć, a to ona wie, kto w gminie potrzebuje szczególnej pomocy przy ewakuacji.
Akademia Odporności13 / 29
Co przynieść na pierwsze spotkanie
- 1Jedną kartkę: kim jesteście i ilu was jest
- 2Czym dysponujecie: sala, sprzęt, pojazdy, umiejętności
- 3Co możecie zrobić w pierwszej dobie kryzysu
- 4Jedną osobę do kontaktu z numerem telefonu
Ta kartka to też gotowy fragment wniosku do kroku o potencjale.
Akademia Odporności14 / 29
Numery, które trzeba znać
| 112 | Numer alarmowy |
| 998 | Straż pożarna |
| 997 | Policja |
| 987 | Wojewódzkie centrum zarządzania kryzysowego |
| 991 | Pogotowie energetyczne |
Wszystkie z poradnika, strona 3. Tablica z numerami i sygnałami alarmowymi w miejscu publicznym to tanie działanie w mikroprojekcie.
Akademia Odporności15 / 29
Sygnały, które trzeba rozpoznać
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 53
W Polsce są dwa sygnały: ogłoszenie alarmu to modulowany dźwięk syreny przez trzy minuty, odwołanie to dźwięk jednostajny przez trzy minuty.
Akademia Odporności16 / 29
Alert RCB przychodzi SMS-em.
Na telefony komórkowe w zagrożonym obszarze, bez zapisów.
Według RCB najmniejszy obszar alertu to powiat, a operatorzy muszą wysłać komunikat do wszystkich użytkowników w tym obszarze. Warto to powiedzieć seniorom, żeby nie brali alertu za oszustwo.
Akademia Odporności17 / 29
Miejsca schronienia
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 29
Informację o miejscach schronienia daje urząd gminy, jednostka PSP albo OSP oraz strona gov.pl/kgpsp. Sprawdzić, oznaczyć i poinformować mieszkańców to dobre, tanie działanie.
Akademia Odporności18 / 29
Niepokojące zachowania
Poradnik Bezpieczeństwa MSWiA, wydanie 2025, strona 36
Poradnik każe zwracać uwagę na oferty łatwego zarobku, próby zdobycia danych i planów budynków, dziwne oznaczenia na skrzynkach oraz osoby, które fotografują i filmują ważne obiekty, także dronami.
Akademia Odporności19 / 29
Zgłaszanie bez obaw
Poradnik MSWiA, strona 37
- •Zawiadomienie policji albo ABW niczym Ci nie grozi
- •Zgłoszenie zweryfikują służby
- •Gdy ktoś może planować przestępstwo, dzwoń pod 112
- •Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa na policja.pl
Dla organizacji w miejscowościach przy torach, liniach energetycznych i dużej infrastrukturze to dobry temat spotkania z dzielnicowym.
Akademia Odporności20 / 29
Jak się zaangażować w obronę cywilną
Poradnik MSWiA, strona 7
- •Działaj w OSP, organizacji humanitarnej albo stowarzyszeniu
- •Korzystaj ze szkoleń i ćwiczeń
- •Do obrony cywilnej można zgłosić się jako ochotnik
- •Szczegóły w urzędzie wojewódzkim i na gov.pl/obrona-cywilna
Poradnik mówi wprost, że ochotnik może wskazać, gdzie chce pełnić służbę. Warto to przekazać członkom organizacji.
Akademia Odporności21 / 29
Pięć obszarów, lista zamknięta
§ 6 ust. 3 regulaminu
Pierwsza pomoc i AED
pierwsza pomoc i obsługa automatycznego defibrylatora zewnętrznego
Klęski i blackout
klęski żywiołowe oraz długotrwała przerwa w dostawie prądu
Bezpieczeństwo cyfrowe
bezpieczeństwo cyfrowe, dezinformacja i oszustwa
Sieci sąsiedzkie
sieci sąsiedzkie i wolontariat spontaniczny
Służby i OSP
współpraca ze służbami oraz z jednostkami ochotniczych straży pożarnych
Współpraca ze służbami oraz z jednostkami ochotniczych straży pożarnych to piąty obszar. Sam pokaz strażacki na festynie to za mało, jeżeli nic po nim nie zostaje.
Akademia Odporności22 / 29
Kryterium 5: o co zapyta ekspert
Karta oceny merytorycznej, załącznik nr 3
- •Czy wnioskodawca ma ludzi, zasoby albo partnerów potrzebnych do wykonania działań?
- •Czy dotychczasowe doświadczenie, choćby nieformalne, uwiarygodnia realizację?
Kryterium piąte daje najwyżej 5 punktów przy minimum 2. Partner taki jak OSP albo ośrodek pomocy społecznej odpowiada na pierwsze pytanie, a list intencyjny może to potwierdzić.
Akademia Odporności23 / 29
Co z tego robi mikroprojekt
- •Wspólne ćwiczenie ewakuacji z OSP w świetlicy albo szkole
- •Spis zasobów organizacji przekazany do gminy
- •Spotkanie mieszkańców z dzielnicowym i strażakami
- •Oznaczenie punktów zbiórki uzgodnionych z gminą
- •Tablica z sygnałami alarmowymi i numerami
Przykłady ze strony konkursu i z poradnika. Każde zostawia ślad po projekcie: ustalenie z gminą, spis, tablicę albo przeszkolonych ludzi.
Akademia Odporności24 / 29
Logika, której szuka ekspert
gmina nie zna naszych zasobów spis i ćwiczenie z OSP zasoby w gminnym planie
Przykład. Rezultat typu zasoby w gminnym planie trzeba potwierdzić dokumentem, choćby pismem z urzędu.
Akademia Odporności25 / 29
Zadanie na dziś
- 1Napisz jedno zdanie: co możecie zrobić w pierwszej dobie
- 2Wypisz, czym dysponujecie: ludzie, sala, sprzęt, pojazdy
- 3Znajdź osobę od zarządzania kryzysowego w urzędzie
- 4Umów się z OSP albo ośrodkiem pomocy na rozmowę
Jeżeli ktoś zdąży przed 6 października, list intencyjny od OSP albo gminy może pomóc w kryterium potencjału, które pyta o partnerów.
Akademia Odporności26 / 29
Czas na pytania z czatu.
Piszcie w okienku czatu, odpowiadamy po kolei.
Według programu pytania trwają od 18:00 do 18:45. Przeczytaj pytanie na głos, zanim odpowiesz, bo nagranie nie pokazuje czatu. Pytania o konkretny wniosek odsyłaj na mentoring albo na infolinię.
Akademia Odporności27 / 29
Co dalej?
- •Nagranie i slajdy: mms.klaster.org.pl/materialy
- •Następne webinarium: środa 30 września, finanse organizacji
- •Asystent AI: przycisk na każdej stronie konkursu
- •Mentoring indywidualny: zapytaj na infolinii albo mailem
- •Infolinia 539 644 192, pon–pt 10:00 do 16:00
To koniec cyklu o obszarach odporności. Nagrania wszystkich pięciu będą w Materiałach.
Akademia Odporności28 / 29
Nabór trwa do 6 października
- Wniosek
- mms.klaster.org.pl/wniosek
- Nabór do
- 6 października 2026, godz. 23:59
- Infolinia
- 539 644 192, pon–pt 10:00 do 16:00
- mms@klaster.org.pl
W środę webinarium o finansach organizacji, w piątek o rozliczeniu mikrodotacji.
Akademia Odporności29 / 29